خوش آمدید

جستجو

تبلیغات





شتاب بیابان زایی استان های پر بارش

      آمارها می‌گویند که روند بیابان‌زایی در کشور شتابی دو برابر میانگین جهانی دارد. براساس آماری که سازمان جنگل ها و مراتع کشور به تازگی اعلام کرده علیرغم عملیات بیابان زدایی در سطح هشت میلیون هکتار در نقاط مختلف کشور طی ۵۰سال گذشته همچنان یک میلیون هکتار کانون جدید بیابان زایی به جمع کانون‌های پیشین در کشور افزوده شده است. کانون های جدیدی که استان های آذربایجان شرقی، آذربایجان غربی، قزوین، تهران، خوزستان و کرمان را در بر می‌گیرند. به گزارش سلامت نیوز به نقل از روزنامه ابتکار، بر اساس تعریفی که کنوانسیون بیابان زایی از پدیده بیابان زایی ارائه کرده است، تخریب سرزمین در مناطق خشک و نیمه خشک و خشک نیمه مرطوب در اثر عواملی مانند عوامل انسانی و عوامل طبیعی را بیابان زایی می نامند. تحقیقات و پژوهش ها نشان می‌دهد که در حال حاضرعوامل طبیعی، آنچنان نقشی در بیابان زایی در جهان و به خصوص در ایران بازی نمی‌کنند. البته خشک سالی‌هایی که به وقوع می‌پیوندد بیابان زایی را تشدید می‌کند اما در ایران این عوامل انسانی هستند که بیشتر باعث بیابان زایی اثر گذار است. چرای مفرط و خارج از فصل دام در مراتع، تبدیل مراتع به دیمزار، برداشت بی رویه آب از سفره های آب زیرزمینی، معدن کاوی و بهره برداری از معادن، جاده سازی و توسعه شهرها و روستاها و امثال آن سبب شده که کل ایران و حتی مناطقی که بارندگی در آن مطلوب بوده است دچار مشکل بیابان زایی شوند. در میان ۶ استانی که کانون جدید بیابان زایی در آنها ایجاد شده است حضور ۲ استان از جمله استان آذربایجان غربی و شرقی که اقلیمی متفاوت تر از سایر ۴ استان دیگر دارند جای تامل دارد. استان آذربایجان غربی یکی از مناطق کوهستانی کشور است که در سراسر ناحیه هم مرز استان با ترکیه و عراق، کوه‌های مرتفع برف‌گیر از شمال به جنوب کشیده شده اند و آب‌های حاصل از ذوب آنها که در دره‌های منطقه به صورت رودخانه‌های متعدد جریان می یابد سبب می‌شود که تامین آب مورد نیاز آسان تر از سایر استان‌های دیگر کشور تامین شود. در فصل زمستان ارتفاعات و نواحی بالاتر از ۳۰۰۰ متر در زیر قشر ضخیمی از برف فرو می‌روند و قلل کوه‌ها، این برف‌ها را تا سال بعد محفوظ نگه می‌دارد. همچنین در دامنه‌های بین ۱۰۰۰ تا ۲۰۰۰ متری که از بادهای تند شمال محفوظ مانده است، به مقدار کافی باران می‌بارد. استان آذربایجان‌شرقی از استان‌های مهم، پرجمعیت و آباد ایران است که در گوشه شمال‌غرب کشور واقع شده ‌است. این استان از نظر موقعیت طبیعی در محل به‌هم خوردگی دو رشته کوه البرز و زاگرس، به‌عبارتی در زون البرز و آذربایجان و در گوشه شمال‌غرب فلات ایران واقع شده‌است. از نظر تقسیمات حوضه‌های آب‌ریز کشور، حوضه‌های آب‌خیز ارس، سفیدرود ـ قزل‌اوزن و دریاچه ارومیه پهنه استان را پوشش می‌دهند که بیشترین مساحت استان در محدوده حوضه آب‌ریز دریاچه ارومیه قرار گرفته‌است. موقعیت کوهستانی و عرض جغرافیایی استان از عوامل برودت و سرمای قسمت اعظم این منطقه است. کم ارتفاعی و اثرات ملایم‌کننده بخارهای دریای خزر در پاره‌ای از مناطق از عوامل اعتدال اقلیمی آن به شمار می‌آید. به علاوه آذربایجان تا حدودی تحت تاثیر جریان‌های مرطوب دریای مدیترانه از سمت غرب و جنوب‌غربی قرار دارد و توده‌های هوای سرد سیبری نیز از شمال بر آب و هوای آن اثر ‌گذار است. استان آذربایجان شرقی و غربی از جمله استان‌های ایران است که در مقایسه با سایر استان‌ها از بارندگی و نزولات آسمانی خوبی برخوردار است. با این تفاسیر چه شده که نام چنین استان‌هایی در لیست کانون بیابان زایی در ایران قرار گرفته اند؟ جهان دچار بیابان زایی محمد درویش، مدیر دفتر مشارکت های سازمان حفاظت محیط زیست در گفت و گو با روزنامه «ابتکار» به درگیری جهان با مشکل بیابان زایی اشاره می کند و می‌گوید: جهان با پدیده بیابان زایی روبرو است. غرب جنگل‌های آمازون و غرب جنگل های سوماترا در اندونزی هم اکنون با بیابان زایی دست و پنجه نرم می کنند. مناطقی که ۳ و نیم تا ۴ متر به آب دسترسی دارند درگیر پدیده بیابان سبز شده اند. او ادامه می دهد: آذربایجان غربی و شرقی به رغم اینکه بارندگی مطلوب بوده است اما بارگذاری ها چند برابر ظرفیت زیستی این مناطق بوده است و این سبب شده است که میزان سطح آب های زیر زمینی در این مناطق در سال کاهش یابد. او ادامه می‌دهد: افزایش کانون های بیابان زایی در کشور و حتی در جهان یک فرآیند قابل پیش بینی است. زمانی که به قوانین طبیعت احترام نگذاریم در آخر چیزی جز تخریب طبیعت عاید ما نخواهد شد. کشاورزی بلای جان آذربایجان به گفته این فعال محیط زیست، افزایش بهره برداری از منابع آب زیر زمینی برای مصارف کشاورزی یکی از دلایل عمده تشدید بیابان زایی در این مناطق است. درویش می گوید: اراضی کشاورزی در استان های آذربایجان شرقی و غربی از ۳۲۰ هزار هکتار به ۶۸۰ هزار هکتار رسیده است. این آمار نشان می‌دهد که اراضی کشاورزی در این دو استان افزایش یافته و با توجه به اینکه هر هکتار از اراضی کشاورزی ۱۰هزار متر معکب آب مصرف می کند. اضافه مازاد مصرف آب کشاورزی از حق آبه دریاچه ارومیه بیشتر است و همین عامل سبب شده است که در طول ۲۰ سال یک پهنه ۵۰۰ هزار هکتاری مواجه شویم که به یک کویر تبدیل شده است. ۷۰ هزار هکتار بیابان زدایی در مقابل ۳۰ میلیون هکتار بیابان زایی به گفته گرشاسبی، معاون آبخیزداری، امور مرتع و بیابان سازمان جنگل ها و مراتع کشور در گفت و گو با ایرنا اعلام کرده است که «۳۲٫۵ میلیون هکتار بیابان در سطح کشور وجود دارد که یک میلیون هکتار کانون جدید گرد و غبار هم به آن اضافه شده است.» در مقابل این حجم افزایش کانون بیابان زایی در کشور اما به گفته این مقام مسئول سالانه حدود ۷۰ تا ۸۰ هزار هکتار بیابان به روش های مختلف توسط نهادهای مسئول مهار می‌شود آماری که در مقابل میزان افزایش کانون های بیابان زایی در کشور هیچ است. محمد درویش، مدیر دفتر مشارکت های سازمان حفاظت محیط زیست برای رفع این مشکل می‌گوید: ما باید میزان مصارف منابع آبی کشور را کاهش دهیم. حلقه چاه‌های غیر مجاز را پلمپ کنیم و بر استفاده و بهره برداری از آب‌ها بیش از گذشته نظارت کنیم. به جای افزایش مصارف آب در بخش کشاورزی به سمت گزینه های جای گزین پیش برویم. از انرژی های نو و تجدید پذیر به جای آب استفاده کنیم. گرچه دولت یازدهم و نهادهای ذیربط در امر بیابان زدایی همچون سازمان حفاظت محیط زیست برای جلوگیری از افزایش بیابان زایی و تثبیت گرد و غبار ناشی از آن و نگهداری از پوشش های گیاهی اقدامات متعددی انجام داده اند اما میراث به جای مانده از تخریب طبیعت آن قدر زیاد است که تلاش سه ساله این سازمان نتوانسته با تمامی معضلات محیط زیستی ایران مقابله کند.


    این مطلب تا کنون 14 بار بازدید شده است.
    منبع
    برچسب ها : بیابان ,زایی ,استان ,کشور ,هکتار ,آذربایجان ,بیابان زایی ,میلیون هکتار ,هزار هکتار ,هکتار بیابان ,حفاظت محیط ,میلیون هکتار بیابان ,هزار هکتار بیابان ,میلیون هکتار کانون ,
    شتاب بیابان زایی استان های پر بارش

تبلیغات


    محل نمایش تبلیغات شما

پربازدیدترین مطالب

آمار

تبلیغات

محل نمایش تبلیغات شما

تبلیغات

محل نمایش تبلیغات شما

آخرین کلمات جستجو شده